قرآن و احكام دينى هم اكنون كتاب پروردگار شما در ميان شماست ، حلال و حرامش آشكار و فريضه‌ها و مستحبّات و ناسخ و منسوخ ، و مباح و ممنوع ، خاص و عام ، پندها و مثلها ، مطلقها و محدودها ، محكمات و متشابهاتش همه معلوم است ؛ مجملات آن به بركت محكمات و آيات روشن ، تفسير شده ، نكات پيچيدهء آن ( در پرتو آيات ديگر ) واضح است و آنچه را كه پيمان معرفت آن از همه گرفته شده ، معلوم است . و نيز آنچه بندگان موظّف به آگاهى از آن نيستند ( مانند كنه ذات خدا ) آشكار است ، قسمتى از احكام در كتاب خدا ( براى مدّتى محدود ) الزام شده و ناسخ آن در سنّت پيامبر آمده ، و بعضى در سنّت واجب شده در حالى كه قبلًا در كتاب خدا ( براى مدّت محدودى ) ترك آن مجاز بوده ، و بعضى در اوقات معيّنى واجب است ، در حالى كه وجوب آن در آينده از بين خواهد رفت ، محرّمات آن از هم جداست : يك قسمت ، گناهان كبيره است كه كيفرش را آتش قرار داده ، و قسمتى صغيره است كه غفرانش را براى آن مهيّا ساخته ، و برخى انجام كمش مقبول ، و مراحل بيشترش در وسعت . ج‌ج قسمتى از اين خطبه كه در مورد حج بيان فرموده : حجّ خانهء خدا نشانهء عظمت اسلام حجّ بيت اللّه الحرام را بر شما واجب كرده ، همان خانه‌اى كه آن را قبلهء مردم قرار داده است كه همچون تشنه كامانى كه به آبگاه مىروند ، به سوى آن رو مىآورند ، و همانند كبوتران به آن پناه مىبرند ؛ خداوند آن را مظهر تواضع مردم در برابر عظمتش ، و تسليم آنان در مقابل عزّتش قرار داده ، و از ميان مخلوقش شنوندگانى را برگزيده كه دعوت او را به سوى اين خانه اجابت كنند ، و سخنش را تصديق نمايند ، و در مواقف پيامبران قرار گيرند ، همچون فرشتگان كه به گِرد عرش مىگردند ، به گِرد آن طواف كنند ، و سودهاى فراوان در اين تجارتخانهء عبادت بدست آورند ، و به سوى ميعادگاه آمرزشش بشتابند ، خداوند متعال اين خانهء خود را پرچمى براى اسلام قرار داد و حرم امنى براى پناهندگان به آن . بجا آوردن حجّ را از فرايض شمرده ؛ و اداى حقّ آن را واجب كرد ، و بر همهء شما مقرّر داشت كه به زيارت آن برويد و فرمود : « آن كس كه استطاعت رفتن به خانهء خدا داشته باشد ، حج بر او فرض است ، و آن كس كه كفر ورزد خداوند از همهء جهانيان بى نياز است » . « 1 »

--> ( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 97 .